Juli 2026 was een maand van contrasten voor Palestina. Terwijl internationale onderhandelingen hoop hielden op een uitweg uit de oorlog in Gaza, zijn de Israëlische bombardementen niet gestopt. Op de Westelijke Jordaanoever zijn de kolonisatie en het kolonistengeweld verder geïntensiveerd. En achter de diplomatieke aankondigingen blijft een werkelijkheid bestaan: miljoenen Palestijnen leven nog altijd ontheemd, zonder veiligheid en geconfronteerd met een grote humanitaire crisis.
Gaza: een staakt-het-vuren dat de doden niet stopt
Begin de maand trad Gaza zijn 1.000e dag van oorlog binnen. Volgens Palestijnse gezondheidsautoriteiten geciteerd door Associated Press waren meer dan 73.000 Palestijnen al gedood since het begin van de oorlog, terwijl meer dan twee miljoen mensen ontheemd bleven.
De paradox van de maand juli is bijzonder wreed: terwijl een staakt-het-vuren officieel van kracht is since oktober 2025, gaan de Israëlische aanvallen en beschietingen bijna dagelijks door. In de loop van de maand overschreed het aantal Palestijnen gedood since de inwerkingtreding van het bestand de 1.200 doden, aldus de gezondheidsautoriteiten van Gaza geciteerd door Reuters.
Op 7 juli werden ten minste zeven Palestijnen, waaronder een kind, gedood door Israëlische aanvallen en beschietingen. Op 12 juli werd een negenjarig meisje, Tala Abu Matar, gedood door beschietingen nabij een tentenkamp in Al-Bureij, aldus Palestijnse gezondheidsautoriteiten gerapporteerd door Reuters.
Op 21 juli werd een hele familie gedood in Gaza-Stad. Een Israëlische aanval doodde Firas Al-Masri, zijn vrouw Salsabeel en hun vier kinderen. Reuters meldt dat hun huis in brand werd gestoken tijdens de aanval.
Een intensivering van de aanvallen midden in de maand
De situatie verslechterde verder in de tweede helft van juli. Het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN gaf aan dat, van 13 tot 20 juli alleen al, ten minste 57 Palestijnen, waaronder zes kinderen en acht vrouwen, waren gedood door het Israëlische leger.
De VN wijst er ook op dat de aanvallen woninggebouwen, dicht bevolkte gebieden en ten minste een tent met ontheemde personen hebben getroffen. Negen maanden na de aankondiging van het staakt-het-vuren kan "nergens" in Gaza nog als veilig worden beschouwd, aldus de VN.
Een humanitaire crisis die steeds dieper wegzakt
De bombardementen vormen slechts een deel van de ramp. In zijn balans van 23 juli waarschuwde OCHA voor de verslechtering van tal van essentiële diensten. Seksuele en reproductieve gezondheid is met name extreem zorgwekkend geworden: bijna 4.000 miskramen werden geregistreerd in het eerste halfjaar van 2026, terwijl meer dan 57% van de zwangere vrouwen bloedarmoede had.
De wederopbouw is ook een titanenwerk. Bijna 60 miljoen ton puin is geproduceerd since oktober 2023. Eind juli was slechts ongeveer 630.000 ton verwijderd van wegen en essentiële infrastructuur, aldus OCHA.
De toegang tot hulp blijft ook uiterst moeilijk. De bevolking is grotendeels ontheemd en opgesloten in een beperkt deel van het grondgebied, terwijl bewegingsbeperkingen, brandstoftekorten en leveringsproblemen het werk van humanitaire organisaties bemoeilijken.
Juli markeert ook een politiek keerpunt voor Hamas
Op politiek vlak zag juli een belangrijke evolutie. Hamas kondigde begin juli de ontbinding aan van zijn noodbestuurlijk comité in Gaza en stelde voor het bestuur van het grondgebied over te dragen aan een Palestijns comité van technocraten.
Deze aankondiging kadert in de internationale discussies over de naoorlogse periode. Maar dit betekent niet dat de onderhandelingen geregeld zijn. Israël blijft eisen op volledige ontwapening van Hamas vóór enige terugtrekking, terwijl de Palestijnse beweging weigert de wapens neer te leggen zonder garanties over het einde van de bezetting en de militaire operaties.
De vraag wie Gaza na de oorlog zal besturen blijft dus volledig open. Achter de diplomatieke discussies schuilt vooral een fundamentele vraag: hoe een grondgebied heropbouwen waarvan een groot deel van de bevolking ontheemd is en waarvan de infrastructuur massaal is vernietigd?
De Westelijke Jordaanoever: de kolonisatie versnelt verder
Terwijl de internationale aandacht grotendeels op Gaza gericht blijft, is de situatie op de Westelijke Jordaanoever ook aanzienlijk verslechterd.
Op 14 juli keurde de Israëlische regering een pakket van 1,3 miljard shekel, ofwel ongeveer 434 miljoen dollar, goed, bestemd om 34 nieuwe nederzettingen op te richten op de bezette Westelijke Jordaanoever. Volgens Reuters brengt dit besluit het aantal nederzettingen waarvan de oprichting is geïnitieerd onder het mandaat van Bezalel Smotrich op 103.
Ongeveer 700.000 Israëlische kolonisten wonen nu op de Westelijke Jordaanoever, temidden van ongeveer 2,7 miljoen Palestijnen. De grote meerderheid van de internationale gemeenschap beschouwt de Israëlische nederzettingen in de bezette gebieden als strijdig met het internationaal recht.
De keuze om de kolonisatie te versnellen terwijl de discussies over de oprichting van een Palestijnse staat open blijven, is verre van onschuldig. Smotrich heeft dit beleid zelf gepresenteerd als een middel om de Israëlische controle te versterken en de oprichting van een Palestijnse staat te verhinderen.
Kolonistengeweld: een bijzonder moorddadige maand
Het kolonistengeweld bereikte ook een nieuw niveau. Op 29 juli gaf het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN aan dat 18 Palestijnen waren gedood bij incidenten in verband met kolonistenaanvallen since het begin van het jaar, tegenover 17 voor heel 2025.
Het fenomeen beperkt zich niet tot de directe slachtoffers. Palestijnse dorpen worden geconfronteerd met brandstichtingen, vernielingen van huizen, aanslagen, diefstal van vee en beperkingen van de toegang tot landbouwgronden.
In sommige gemeenschappen zijn de bewoners begonnen met het organiseren van nachtelijke rondes om hun huizen te proberen te beschermen. In Sinjil, ten noorden van Ramallah, heeft Associated Press deze groepen Palestijnen gedocumenteerd die 's nachts de wacht houden tegen kolonistenaanvallen.
Gedwongen ontheemding die voortduurt
OCHA schat dat meer dan 3.200 Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever ontheemd zijn geraakt since begin 2026 als gevolg van kolonistenaanvallen en sloopacties wegens het ontbreken van bouwvergunningen uitgevaardigd door Israël.
De organisatie wijst er ook op dat kolonistenaanvallen 55% van alle in 2026 geregistreerde Palestijnse verwondingen op de Westelijke Jordaanoever vertegenwoordigden. Op 23 juli kondigde OCHA bovendien aan dat een nieuwe Palestijnse gemeenschap, Jabal al-Aqra'a, de 47e gemeenschap was geworden die volledig ontheemd was geraakt since januari 2023 als gevolg van herhaalde kolonistenaanvallen en toegangsbeperkingen.
In brand gestoken moskeeën en een spanning die zich uitbreidt
Het einde van de maand werd gekenmerkt door een nieuwe golf van geweld in het noorden van de Westelijke Jordaanoever. In de nacht van 25 op 26 juli werden twee moskeeën in brand gestoken in wat werd gepresenteerd als een aanval van Israëlische kolonisten.
Tegelijkertijd werden vier Palestijnen en twee Israëlische soldaten gedood tijdens confrontaties in en rond het dorp Tell, nabij Nabloes. Het Israëlische leger legde vervolgens beperkingen op en verrichtte arrestaties in verscheidene plaatsen van de regio.
Voor de bewoners was juli dus de maand van toenemende druk: meer nederzettingen, meer geweld en meer beperkingen, terwijl de internationale gemeenschap officieel blijft pleiten voor de oplossing van twee staten.
Een maand juli tussen diplomatie en terreinrealiteit
De maand eindigde uiteindelijk op een nieuwe diplomatieke poging. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde op 31 juli een principeakkoord aan over onder meer de ontwapening van Hamas, de geleidelijke terugtrekking van de Israëlische strijdkrachten en de instelling van een civiel bestuur voor Gaza.
Maar deze aankondiging bleek onmiddellijk fragiel. Hamas stelde zijn eigen voorwaarden en de Israëlische autoriteiten bleven aandringen op de noodzaak van volledige ontwapening vóór enige terugtrekking. Reuters meldde zo dat enkele uren na de Amerikaanse aankondiging Israëlische aanvallen opnieuw ten minste één dode hadden gemaakt in Gaza.
Het contrast vat de maand juli op zichzelf samen: in Washington en in de internationale hoofdsteden spreekt men over wederopbouw, ontwapening en vrede. In Gaza blijven families hun doden tellen. Op de Westelijke Jordaanoever zien dorpen hun gronden wegsnoeren door nederzettingen en hun bewoners ontheemd raken.
De vraag is dus niet langer alleen of een nieuwe bestand onderhandeld kan worden. Het is de vraag of de internationale gemeenschap eindelijk bereid zal zijn het internationaal recht concreet te doen naleven en de Palestijnen de nodige voorwaarden te garanderen voor een vrij, waardig en veilig leven.
Hoe Palestina helpen?
Solidariteit kan ook tot uiting komen via eenvoudige gebaren die Palestina zichtbaar houden en zijn cultuur laten voortleven.
- Een keffiyeh dragen, wereldwijd symbool van Palestijnse identiteit en verzet.
- Een Palestijnse vlag tonen om eraan te herinneren dat Palestina niet mag verdwijnen uit de openbare ruimte.
- Onze Palestijnse sieraden ontdekken en de Palestijnse cultuur en ambachtskunst ondersteunen.