Verschillende grote wereldmerken hebben sinds 2021 hun banden met Israël verbroken: Puma beëindigde zijn contract met de Israëlische voetbalbond, Ben & Jerry's stopte de verkoop in de nederzettingen, Intel liet $25 miljard aan investeringen vallen, Orange beëindigde zijn merklicentie. En de boycot werkt: McDonald's, Nike en Zara hebben gedocumenteerde financiële verliezen geregistreerd die rechtstreeks verband houden met pro-Palestijnse campagnes. Hier is de volledige, gedocumenteerde en actuele lijst.
Sinds oktober 2023 staat de kwestie van bewust consumentisme meer dan ooit centraal in het publieke debat. Wanneer McDonald's erkent dat de oorlog in Gaza een "significante" impact had op zijn wereldwijde omzet, wanneer Nike zijn winst met 44% ziet dalen, wanneer Puma de Israëlische voetbalbond verlaat onder druk van 215 Palestijnse sportclubs — is dat het bewijs dat de economische boycot, massaal beoefend, de machtsverhoudingen verandert. Het is ook het signaal dat er een alternatief bestaat: anders consumeren, Palestijns consumeren, van elke aankoop een daad van verzet maken.
Dit artikel is het complement van ons dossier over bedrijven die Israël steunen — om beide kanten van dezelfde economische en politieke strijd te begrijpen. Voor concrete actie, ontdek ook hoe Palestina te helpen in het dagelijks leven, en onze gids met Palestina cadeauideeën om je solidariteit te tonen.
Welke merken hebben hun banden met Israël verbroken?
Puma: 5 jaar Palestijns verzet heeft vruchten afgeworpen
Dit is een van de grootste overwinningen van de BDS-beweging. In december 2023 kondigde de Duitse sportartikelenreus Puma aan dat hij zijn sponsorcontract met de Israëlische voetbalbond (IFA) niet zou verlengen, dat op 31 december 2024 afliep. Een beslissing afgedwongen na vijf jaar onophoudelijke wereldwijde druk.
Alles begon in 2018, toen 215 Palestijnse sportclubs de campagne #BoycottPuma lanceerden en aanklaagden dat de IFA voetbalteams beheerde die gevestigd waren in illegale Israëlische nederzettingen in de bezette Westelijke Jordaanoever. Tientallen organisaties wereldwijd versterkten de oproep. De Palestine Solidarity Campaign schatte dat Puma door deze boycot miljoenen ponden aan contracten had verloren. Volgens interne berichten die naar de pers uitlekten, stond Puma onder enorme druk om het contract op te geven. Het merk koos er uiteindelijk voor om niet te verlengen — zonder dit ooit officieel toe te geven. De IFA moest terugvallen op de Italiaanse fabrikant Erreà, voor een contract dat met 40% werd verminderd, van ongeveer €100.000 per jaar onder Puma naar €60.000. Een symbolische en financiële overwinning van BDS.
Ben & Jerry's: het ijs dat nee zei tegen de nederzettingen
In juli 2021 werd Ben & Jerry's het eerste grote internationale merk dat expliciet stopte met de verkoop in illegale Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem. In een ondubbelzinnige verklaring verklaarde het Amerikaanse ijsmerk dat de verkoop van zijn producten in de bezette gebieden "onverenigbaar met onze waarden" was. Een historische beslissing in de bedrijfswereld, die onmiddellijk een politieke en economische storm ontketende.
De reactie liet niet lang op zich wachten: verschillende Amerikaanse staten dreigden hun investeringen uit moederbedrijf Unilever terug te trekken op grond van anti-boycot wetgeving. Unilever capituleerde uiteindelijk door de Israëlische franchise van Ben & Jerry's in 2022 aan een lokale licentiehouder te verkopen om de beslissing te omzeilen — een manoeuvre die Ben & Jerry's juridisch betwistte. De zaak illustreert perfect de economische en politieke druk waarmee bedrijven worden geconfronteerd die het aandurven positie te kiezen. Ondanks deze gedeeltelijke capitulatie van Unilever blijft Ben & Jerry's het meest emblematische consumentenmerk dat weigert de bezetting goed te keuren.
Orange: de Franse reus die afstand nam
In 2015 beëindigde de Franse telecomoperator Orange zijn merklicentieovereenkomst met Partner Communications, het Israëlische bedrijf dat de naam "Orange" in Israël gebruikte. De toenmalige CEO van Orange, Stéphane Richard, had verklaard deze band "morgenochtend" te willen verbreken als dat mogelijk was — een verklaring die een scherpe diplomatieke controverse en officiële protesten van de Israëlische regering uitlokte. Onder druk verzachtte Orange zijn uitspraken, maar het contract eindigde toch. Een beslissing die grotendeels werd gemotiveerd door de herhaalde kritiek op de aanwezigheid van de operator in de bezette Palestijnse gebieden.
Intel: $25 miljard aan investeringen opgegeven
In december 2023, op het hoogtepunt van de oorlog in Gaza, kondigde Intel een kolossale investering van $25 miljard in Israël aan. Maar in juni 2024 gaf de Amerikaanse halfgeleiderreus het project stil op, volgens Israëlische financiële bronnen aangehaald door de BDS-beweging. De gecombineerde druk van desinvesteringscampagnes op Amerikaanse universiteiten, vakbonden en pensioenfondsen had het financiële risico te groot gemaakt. Intel is nochtans de grootste historische internationale investeerder in Israël — zijn fabriek in Kiryat Gat is gebouwd op het land van de Palestijnse stad Iraq al-Manshiyya, met de grond gelijk gemaakt tijdens de Nakba van 1948. Het opgeven van dit $25 miljard project blijft een van de meest significante economische overwinningen van de Palestijnse solidariteitsbeweging.
Itochu Corporation: Japan trekt zich terug uit Israëlische wapens
In februari 2024 kondigde de Japanse handelsreus Itochu Corporation het einde aan van zijn strategische samenwerking met Elbit Systems, de belangrijkste Israëlische wapenfabrikant. De beslissing volgde nadat het Internationaal Gerechtshof in januari 2024 een beschikking had uitgevaardigd die concludeerde dat er een "reeel en onmiddellijk risico" op genocide in Gaza bestond, en Israël opdroeg maatregelen te nemen om genocidehandelingen te voorkomen. Itochu's CFO Tsuyoshi Hachimura noemde deze IGH-beslissing expliciet als factor bij de breuk. Het is een van de zeldzame keren dat een groot internationaal bedrijf publiekelijk het internationaal recht heeft ingeroepen om zijn breuk met een Israëlische partner te rechtvaardigen.
Shein: de Palestijnse vlag die alles veranderde
In mei 2025 toonde het Chinese e-commerceplatform Shein, de tweede meest bezochte website in Israël, een Palestijnse vlag op zijn interface. De reactie van Israëlische consumenten was onmiddellijk en heftig en lokte oproepen tot boycot van het platform in Israël uit. Als reactie annuleerde Shein de gratis bezorging naar Israël — een sterk commercieel signaal in een markt waar gratis verzending een belangrijk argument is.
Kost de pro-Palestijnse boycot de multinationals werkelijk iets?
Ja — en de cijfers zijn gedocumenteerd in hun eigen financiële rapporten. Naast de formële breuken lijden tientallen multinationals sinds 2023 verliezen die rechtstreeks verband houden met pro-Palestijnse boycotcampagnes.
McDonald's registreerde in 2024 een daling van 0,1% van zijn wereldwijde omzet op jaarbasis, gevolgd door een daling van 1% in het eerste kwartaal van 2025 — de eerste in vier jaar. Het management erkende officieel dat de oorlog in Gaza een "significante" impact had op zijn prestaties in bepaalde markten. De franchisenemer voor het Midden-Oosten en Noord-Afrika, Americana Restaurants, zag zijn winst in 2024 met 39% instorten — een ineenstorting die volgens zijn eigen rapporten rechtstreeks verband houdt met boycotcampagnes.
Starbucks zag zijn omzet in het derde kwartaal van 2025 met 2% dalen en kondigde de sluiting van tientallen vestigingen en honderden ontslagen aan. In Turkije sloten KFC en Pizza Hut hun deuren na een ernstige financiële crisis als gevolg van de volksboycot.
Nike registreerde voor boekjaar 2025 een daling van 44% van zijn nettowinst — van $5,7 miljard naar $3,2 miljard. Hoewel het management herstructurering en tarieven aanhaalt, worden boycotcampagnes in moslimlanden ook als bijdragende factor genoemd.
Zara / Inditex leed een omzetdaling van 2% in Azië en de rest van de wereld, en 3,8% in de Amerika's — twee regio's waar de boycot bijzonder actief is. Begin 2025 had het Spaanse merk zijn grootste winkel ooit in Israël geopend, vlakbij Tel Aviv, wat de boycotoproepen aanwakkerde. Rima Hassan, de Frans-Palestijnse Europarlementariër, veroordeelde deze beslissing. Om meer te weten over haar strijd, lees wie is Rima Hassan.
Domino's Pizza Enterprises, de Australische franchisegever, registreerde zijn eerste jaarlijks verlies in meerdere decennia, na restaurantsluitingen in Azië in verband met boycotcampagnes.
Welke authentieke Palestijnse merken kunnen we steunen?
Tegenover de giganten die profiteren van de bezetting, houden authentieke Palestijnse merken de economie van een volk onder blokkade in stand. Ze steunen is een concreet politiek en economisch daad.
Canaan Fair Trade is een Palestijnse coöperatie opgericht in 2004 in de regio Jenin, op de Westelijke Jordaanoever. Ze verenigt meer dan 2.000 Palestijnse boeren en exporteert biologische extra vierge olijfolie, amandelen, za'atar en andere producten naar meer dan 30 landen.
Zaytoun is een Britse non-profitorganisatie opgericht in 2004, die uitsluitend Palestijnse fairtrade producten importeert — olijfolie, Medjool dadels, za'atar, Aleppo zeep. "Zaytoun" betekent "olijf" in het Arabisch — de boom die het symbool is van het Palestijnse verzet.
Boutique Palestine is de referentiewinkel voor Palestijnse culturele en solidariteitsproducten, opgericht in 2024 door Sonia en Sami. Authentieke keffiyehs, vlaggen, shirts, sieraden, accessoires, posters — elk product is geselecteerd om stijl, betrokkenheid en solidariteit te combineren. Gratis wereldwijde verzending. Ontdek onze bestsellers en onze collectie authentieke Palestijnse keffiyehs. 🇵🇸
Darzah is een sociaal merk opgericht in Ramallah, Westelijke Jordaanoever, dat handgeborduurd schoeisel en accessoires verkoopt door Palestijnse vrouwen volgens de eeuwenoude tatreez-techniek — de traditionele Palestijnse borduurkunst, opgenomen in de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed.
Voor wereldwijde persoonlijkheden die Palestina steunen, zie onze Top 25 pro-Palestijnse persoonlijkheden en onze Top 20 pro-Palestina sporters.
Werkt de BDS-boycot echt? Wat de cijfers zeggen
Volgens het Arab Center Washington DC daalde Israëls economische groeivoet van 3% voor de genocide naar nul in 2024. De toerisme-inkomsten daalden, buitenlandse investeringen liepen terug, en verschillende Europese staatsfondsen startten desinvesteringsprocedures. De BDS-beweging, in 2005 gelanceerd door 172 Palestijnse organisaties, telt nu tientallen miljoenen supporters in meer dan 120 landen. Ze heeft concrete overwinningen behaald: Puma, Intel, Orange, Itochu — en gedocumenteerde verliezen bij McDonald's, Nike, Starbucks en Zara.
Om de betekenis van de Free Palestine beweging in zijn politieke en culturele dimensie te begrijpen, of het symbool Handala, eeuwig embleem van verzet te ontdekken, verdiepen onze artikelen deze essentiële dimensies van de Palestijnse strijd.
Hoe concreet handelen voor Palestina?
Je merken kiezen is een vorm van activisme toegankelijk voor iedereen. Een Palestijnse keffiyeh, een Palestina T-shirt, Palestina pins of uiteraard een Palestijnse vlag dragen, maakt een betrokkenheid zichtbaar die miljoenen mensen over de hele wereld delen. 🇵🇸
Bronnen
— BDS Movement, "Puma No Longer Sponsors the Israel Football Association", november 2024.
— Ben & Jerry's, officiële verklaring, juli 2021.
— Reuters, "Intel scraps $25 billion chip plant in Israel", juni 2024.
— Itochu Corporation, persbericht, februari 2024.
— McDonald's, jaarverslag 2024 en transcript beleggersoproep Q1 2025.
— Nike Inc., jaarlijks financieel rapport boekjaar 2025.
— Daily Sabah, "Two years of genocide: How boycotts bruised Israel-linked brands", oktober 2025.
— Arab Center Washington DC, economisch rapport Palestina-Israël 2024. arabcenterdc.org
Veelgestelde vragen over pro-Palestina bedrijven
Welke grote merken hebben officieel hun banden met Israël verbroken?
Puma beëindigde zijn contract met de Israëlische voetbalbond in december 2024, na 5 jaar BDS-druk. Ben & Jerry's stopte in 2021 met de verkoop in Israëlische nederzettingen. Orange beëindigde zijn merklicentie in Israël in 2015. Intel gaf een investeringsproject van $25 miljard op in juni 2024. Itochu Corporation beëindigde zijn samenwerking met wapenfabrikant Elbit Systems in februari 2024.
Heeft de pro-Palestijnse boycot een echte economische impact?
Ja, gedocumenteerd en gekwantificeerd. McDonald's registreerde in 2025 zijn eerste wereldwijde omzetdaling in 4 jaar. Nike zag zijn nettowinst in 2025 met 44% dalen. Starbucks sloot tientallen vestigingen en ontsloeg honderden medewerkers in Q3 2025. Zara leed omzetdalingen van 2 tot 3,8% afhankelijk van de markt.
Welke authentieke Palestijnse merken moet je steunen?
Canaan Fair Trade (olijfolie, coöperatie van 2.000 boeren op de Westelijke Jordaanoever), Zaytoun (fairtrade, Palestijnse producten wereldwijd geexporteerd) en Darzah (handgeborduurde schoenen door Palestijnse vrouwen met de tatreez-techniek).
Wat is de BDS-beweging en wat zijn haar resultaten?
BDS (Boycot, Desinvestering, Sancties) werd in 2005 gelanceerd door 172 Palestijnse organisaties. Het telt nu tientallen miljoenen supporters in meer dan 120 landen. Concrete overwinningen: Puma's breuk met de IFA, Intel's opgave van het $25 miljard project, het einde van het Itochu-Elbit partnerschap, en gedocumenteerde financiële verliezen bij McDonald's, Nike, Starbucks en Zara.